تاریخ انتشار: ۱۴۰۴/۱۰/۰۸
چگونه فناوری در حال تغییر چشمانداز توسعه اقتصادی است
بیتردید، فناوری تأثیر عظیمی بر تمام جنبههای زندگی ما دارد. از فعالیتهای روزمره گرفته تا نحوه عملکرد جوامع، فناوری بهعنوان محرکی برای تغییر عمل میکند و توسعه اقتصادی نیز از این قاعده مستثنا نیست. فناوری در حال بازتعریف فرایندهای کاری، شیوههای تولید و الگوهای مصرف است. این تحول نهتنها نوآوری را پیش میبرد و فرصتهای رشد ایجاد میکند، بلکه چالشهایی را نیز برای الگوهای سنتی توسعه اقتصادی که متخصصان به آنها خو گرفتهاند، به همراه دارد.
با حرکت به سوی آینده، فناوری همچنان به شکلدهی چشمانداز توسعه اقتصادی ادامه خواهد داد؛ از یک سو فرصتهای تازهای برای کسبوکارها و افراد فراهم میکند و از سوی دیگر موانع و چالشهای جدیدی را به وجود میآورد. این نوشتار به بررسی راههای گوناگونی میپردازد که از طریق آنها فناوری در حال تغییر توسعه اقتصادی است.
تأثیر فناوری بر صنایع
پیشرفتهای اخیر در حوزه فناوری، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم تأثیرات دگرگونکنندهای بر تمامی صنایع داشتهاند. برای حفظ رقابتپذیری و موفقیت در اقتصاد در حال تحول، صنایع ناگزیر به سازگاری با این پیشرفتهای فناورانه شدهاند؛ امری که باعث تغییر در شیوه عملکرد بسیاری از آنها شده است. تأثیرات فناوریمحور مانند خودکارسازی و دیجیتالیشدن، فرایندها را متحول کرده، صنایع سنتی را دچار دگرگونی ساخته و موجب جابهجایی گسترده نیروی کار شدهاند. در عین حال، اهمیت روزافزون دادهها و تحلیل آنها نشان میدهد که فناوری امروزه نقش محوری در تصمیمگیری ایفا میکند و چشمانداز کسبوکارها را بازآفرینی کرده است.
خودکارسازی و جابهجایی نیروی کار
خودکارسازی یکی از مهمترین تأثیرات فناوری بر بیشتر صنایع بوده و در نتیجه باعث جابهجایی قابل توجه نیروی کار در اقتصاد شده است. این روند که ناشی از پیشرفتهای رباتیک و هوش مصنوعی است، امکان خودکار شدن وظایف روتین و تکراری را فراهم کرده و با افزایش کارایی و بهرهوری، در کوتاهمدت به دلیل کاهش تقاضا برای نیروی کار دستی، منجر به از دست رفتن برخی مشاغل شده است. با این حال، با وجود تأثیرات منفی بر اشتغال، خودکارسازی فرصتهایی را نیز برای بازآموزی و ارتقای مهارت نیروی کار ایجاد کرده است تا افراد بتوانند به انجام وظایف و مشاغلی با ارزش افزوده بالاتر که نیازمند مهارتهای منحصراً انسانی هستند، روی آورند؛ امری که در نهایت به تغییر ترکیب نیروی کار منجر میشود.
دیجیتالیشدن صنایع و ظهور مدلهای کسبوکار جدید
دیجیتالیشدن صنایع که ناشی از پیشرفتهای فناورانه است، فرایندهای سنتی را به جریانهای کاری دیجیتال تبدیل کرده و به کسبوکارها این امکان را میدهد تا عملیات خود را سادهتر کنند، تجربه مشتری را بهبود بخشند و مدلهای کسبوکار جدیدی توسعه دهند. اگرچه این تحول صنایع سنتی مانند رسانه، خردهفروشی و حملونقل را دچار دگرگونی کرده است، اما همزمان فرصتهای تازهای را نیز برای شرکتها فراهم آورده تا با بهرهگیری از پلتفرمهای دیجیتال، رایانش ابری و تحلیل دادهها، کارایی خود را افزایش دهند، خدمات و محصولات را شخصیسازی کنند و به منابع درآمدی نوآورانه دست یابند.
تغییرات در فرایندهای تولید و توزیع
فرایندهای تولید و توزیع نیز تحت تأثیر فناوری متحول شدهاند. فناوریهای پیشرفته تولید مانند چاپ سهبعدی با کاهش هزینههای نمونهسازی، تسریع تولید و امکان سفارشیسازی، انقلابی در این حوزه ایجاد کردهاند. این تغییرات موجب افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و گسترش دسترسی به بازار برای بسیاری از صنایع شده و در عین حال با تسهیل تجارت الکترونیک جهانی، به کسبوکارها امکان میدهد به مشتریان در سراسر جهان دسترسی پیدا کنند و الگوهای سنتی خردهفروشی را بازتعریف کنند.
افزایش اهمیت داده و تحلیل در تصمیمگیری
در بسیاری از صنایع، فناوری بهطور چشمگیری اهمیت داده و تحلیل را در فرایند تصمیمگیری افزایش داده است. فناوریهای نوظهوری مانند تحلیل کلانداده، یادگیری ماشین و مدلسازی پیشبینانه، بینشهای ارزشمندی را در اختیار کسبوکارها قرار میدهند و به سازمانها کمک میکنند تا عملیات خود را بهینه کنند، مشتریان را هدفگیری نمایند و راهبردهای آگاهانه مبتنی بر داده تدوین کنند. این رویکرد به شرکتها امکان میدهد با تغییرات بازار سازگارتر شوند و رضایت مشتریان را افزایش دهند.
تأثیر فناوری بر ایجاد فرصتهای جدید رشد
علاوه بر دگرگونسازی صنایع، پیشرفتهای فناورانه نقش مهمی در ایجاد فرصتهای جدید رشد در توسعه اقتصادی داشتهاند. در تلاش شرکتها برای حفظ رقابتپذیری و موفقیت در اقتصاد در حال تحول، مسیرهای جدید رشد مبتنی بر فناوری پدید آمدهاند که به شکلگیری اقتصاد دیجیتال، توسعه بازارهای نو، تقویت همکاریها و بهبود ارتباطات و کار از راه دور منجر شدهاند.
ü رشد اقتصاد دیجیتال
پیشرفتهای فناورانه موجب رشد سریع اقتصاد دیجیتال شدهاند؛ اقتصادی که در آن بخش عمده فعالیتهای تجاری بهصورت آنلاین انجام میشود. این تحول مسیرهای تازهای برای فعالیتهای اقتصادی ایجاد کرده و به کسبوکارها امکان میدهد بهراحتی به بازارها و مشتریان جهانی دسترسی پیدا کنند. اقتصاد دیجیتال همچنین فرصتهای جدیدی را برای کارآفرینان، کسبوکارهای کوچک و شرکتهای بزرگ فراهم کرده تا دامنه فعالیت خود را گسترش دهند و مقیاسپذیر شوند.
ü بازارها و مشتریان جدید در جهانی بههمپیوستهتر
با افزایش روزافزون ارتباطات جهانی بهواسطه پیشرفتهای فناورانه، کسبوکارها قادر شدهاند به بازارها و مشتریان جدید دسترسی پیدا کنند. از طریق بازاریابی هدفمند و تعامل شخصیسازیشده با مشتریان در پلتفرمهای دیجیتال، شرکتها اکنون میتوانند فراتر از مرزهای جغرافیایی خود به مصرفکنندگان دست یابند و فرصتهای تازهای برای رشد مبتنی بر صادرات ایجاد کنند.
ü بهبود دسترسی به اطلاعات، منابع و خدمات
دسترسی گستردهتر به اطلاعات، منابع و خدمات که عمدتاً حاصل پیشرفتهای فناورانه است، فرصتهای جدیدی برای رشد فراهم کرده و شرایط رقابت را برای کسبوکارها و افراد عادلانهتر ساخته است. امروزه دسترسی به دانش، پژوهشها و منابع آموزشی بیش از هر زمان دیگری امکانپذیر شده و در نتیجه، کسبوکارها میتوانند نوآورانهتر عمل کرده و با اثربخشی بیشتری رقابت کنند.
ü ارتقای ارتباطات و همکاری
با پیشرفتهای فناورانه، قابلیتهای ارتباط و همکاری بهطور چشمگیری بهبود یافتهاند. با گسترش پلتفرمهای ارتباطی، شرکتها میتوانند ارتباط مؤثرتری برقرار کنند، کارآمدتر فعالیت نمایند و در قالب تیمهای مجازی همکاری داشته باشند. این توانایی جدید برای ارتباط و همکاری آسانتر، بهرهوری را افزایش داده، فرایند تصمیمگیری را تسریع کرده و زمینهساز مشارکتها و همکاریهای فرامرزی شده است. افزون بر این، این پیشرفتها در حوزه ارتباط و همکاری، امکانهای تازهای را برای کار از راه دور فراهم کرده و فرصتهای جدیدی برای اشتغال و کارآفرینی ایجاد کردهاند.
چالشهایی که فناوری برای الگوهای سنتی توسعه اقتصادی به همراه دارد
اگرچه تأثیر فناوری بر صنایع و ایجاد فرصتهای رشد در توسعه اقتصادی آشکار به نظر میرسد، اما پیشرفتهای فناورانه چالشهایی را نیز برای الگوهای سنتی توسعه اقتصادی به همراه دارند که اغلب کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
پیشرفتهای فناوری موجب تغییر در الگوهای سنتی اشتغال، توسعه و حکمرانی شدهاند و این تحولات، چالشهای قابلتوجهی را برای مدلهای متعارف توسعه اقتصادی ایجاد کردهاند.
اقتصاد گیگ که بهشدت متکی بر قراردادهای کوتاهمدت یا کار آزاد بهجای اشتغال دائمی است، در نتیجه پیشرفتهای فناورانه رشد یافته و چالشهایی را برای الگوهای سنتی اشتغال به وجود آورده است. اگرچه اقتصاد گیگ انعطافپذیری و استقلال بیشتری را برای فعالان خود فراهم میکند، اما کارکنان آن از امنیت شغلی، مزایا و حمایتهای قانونی برخوردار نیستند؛ مزایایی که کارکنان سنتی از آن بهرهمند میشوند. این وضعیت به افزایش نابرابری درآمدی و اختلال در بازارهای کار سنتی منجر شده است. بهطور مشابه، الگوهای سنتی اشتغال تحت تأثیر افزایش اهمیت سرمایه انسانی و مهارتهای فناورانه نیز قرار گرفتهاند. سواد دیجیتال، توانمندی فناورانه و قابلیت سازگاری، امروزه برای نیروی کار ضروری هستند و این امر برای افرادی که دسترسی محدودی به آموزش و مهارتآموزی در این حوزهها دارند، چالش ایجاد میکند. در نتیجه، نابرابریها و موانع جدیدی برای مشارکت در اقتصاد دیجیتال شکل گرفته است.
تصویر 1
گزارش چشمانداز و ارزیابی نیازهای صنعت اقتصاد گیگ مسترکارت
الگوهای سنتی توسعه نیز در نتیجه پیشرفتهای فناورانه در حال تغییر هستند و در این میان، شکاف دیجیتال و نابرابری به نگرانیهایی جدی تبدیل شدهاند. نیاز به زیرساختهای دیجیتال بیش از هر زمان دیگری احساس میشود و کمبود آن در بسیاری از مناطق، توسعه را با تهدید مواجه کرده است. دسترسی نابرابر به فناوریهای دیجیتال نهتنها نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی موجود را تشدید میکند، بلکه فرصتهای آموزش، اشتغال، خدمات درمانی و مشارکت مدنی را نیز محدود میسازد و در نتیجه، تلاشها برای توسعه اقتصادی را با چالش روبهرو میکند.
تصویر 2
"
Statista :دسترسی به اینترنت در میان اقشار آسیبپذیر اقتصادی پایین است. "
در نهایت، الگوهای سنتی حکمرانی در توسعهی اقتصادی با چالشهایی روبهرو شدهاند؛ چراکه سرعت بالای تغییرات فناورانه، دولتها را ناگزیر میکند خود را با عصر دیجیتال تطبیق دهند. دولتها مجبورند سیاستها و مقررات خود را همگام با پیشرفتهای سریع فناوری بهروزرسانی کنند، اما در بسیاری از موارد این مقررات از سرعت تحولات فناوری عقب میمانند.
نگاهی به آینده: فناوری چگونه به شکلدهی توسعهی اقتصادی ادامه خواهد داد
تردیدی نیست که فناوری در سالهای آینده همچنان نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به چشمانداز توسعهی اقتصادی خواهد داشت. پذیرش فناوریهای در حال تحول و مدیریت تغییراتی که به همراه میآورند، مستلزم تلاش فعال دولتها، کسبوکارها و افراد است.
برای عبور موفق از این تغییرات، مجموعهای از توصیهها مطرح میشود که شامل همکاری و مشارکت، یادگیری مادامالعمر، تطبیق مقررات، شمول دیجیتال و توجه به ملاحظات اخلاقی است. همکاری و شراکت میان دولتها، کسبوکارها و افراد میتواند نوآوری را تقویت کند، به حل چالشهای اجتماعی کمک نماید، رشد فراگیر را تضمین کند و از دانش و منابع جمعی برای مدیریت تغییرات فناورانه بهره بگیرد.
علاوه بر این، برای همگام ماندن با بازار کارِ دائماً در حال تغییر، افراد باید بهطور مستمر مهارتهای خود را بهروزرسانی کرده و ارتباطپذیری خود را حفظ کنند. این امر باید با حمایت دولتها و کسبوکارها از طریق سرمایهگذاری در آموزش و برنامههای مهارتآموزی محقق شود؛ برنامههایی که افراد را به مهارتهای آیندهمحور مجهز میکنند.
دولتها باید پیشگام تطبیق سیاستها و مقررات با پیشرفتهای فناورانه باشند و تعادلی میان نوآوری و منافع عمومی، رقابت منصفانه و حمایت از مصرفکنندگان برقرار کنند. در کنار این تطبیق مقررات، دولتها باید برای کاهش شکاف دیجیتال نیز تلاش کنند؛ بهگونهای که دسترسی فراگیر تضمین شود و کسبوکارها تشویق شوند محصولات و خدمات خود را متناسب با نیازها و ویژگیهای گروههای متنوع کاربران طراحی کنند.
در نهایت، با پررنگتر شدن نقش فناوری در همهی ابعاد زندگی، توجه به پیامدهای اخلاقی اقدامات دولتها، کسبوکارها و افراد امری حیاتی است.
در حالی که فناوری بدون تردید هر روز نقش مهمتری در زندگی روزمرهی ما ایفا خواهد کرد، پذیرش و مدیریت این تغییرات نیازمند تلاش مشترک دولتها، کسبوکارها و افراد است؛ تلاشی که کلید بهرهبرداری از مزایای فناوری و در عین حال تضمین توسعهی اقتصادی فراگیر و پایدار خواهد بود.
https://researchfdi.com/how-technology-is-changing-the-landscape-of-economic-development/
